قلم سخن
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

هرچند قرقیزستان و ایران مرز مشترکی ندارند اما اشتراکات فرهنگی مانند عید نوروز، زمینه نزدیکی دو کشور را فراهم آورده است.
قرار گرفتن در مسیر راه ابریشم و نیز گسترش دین اسلام در قرقیزستان، مناسبات فرهنگی نزدیکی به این کشور با ایران بوجود آورده است، اسم قرقیزستان با پسوند «ستان» است که ریشه در زبان فارسی دارد.
شرکت در کارگاه آموزشی نقش خبرنگاران در مبارزه با مواد مخدر در قالب برنامه منطقه ای افغانستان و کشورهای همجوار با حضور خبرنگارانی از ایران از سوی دفتر مقابله با موادمخدر و جرم سازمان ملل متحد(یو ان او دی سی) که 20 و 21 اسفند ماه در بیشکک قرقیزستان برگزار شد، فرصت مناسبی برای آشنایی با اشتراکات فرهنگی این کشور با ایران بود.
قرقیزستانی ها چندان با زبان انگلیسی آشنایی ندارند و زبان آنان، روسی و قرقیزی است اما آنها برای فهمیدن ملیت ما به زبان فارسی می پرسیدند «از کجا؟» که نشان از نفوذ - هر چند اندک - زبان فارسی در این کشور دارد.
یکی دیگر از اشتراکات فرهنگی این کشور با ایران، عید نوروز است؛ البته این روزها به گفته خود مردم قرقیزستان کمرنگ تر از گذشته شده و آنها مانند غربی ها، کریسمس را جشن می گیرند، اما نوروز برای آنان جشن ملی است.
آنها نوروز را دو روز جشن می گیرند و مراسمی مانند مسابقات اسب سواری را در این روزها برگزار می کنند.
اسب سواری یکی از مهم ترین بخش های فرهنگ قرقیز است و در قرقیزستان گفته می شود که «اگر شما فقط یک روز فرصت برای زندگی کردن دارید، حداقل نیمی از آن باید روی زین اسب باشد».
شاید از همین رو است که انواع مختلفی از مسابقات اسب سواری و جشنواره های مرتبط با اسب در قرقیزستان وجود دارد و نماد اسب در صنایع دستی آنان نیز به وفور دیده می شود.
زنان برای اینکه به مرد خود بگویند که او چقدر شجاع است به او تازیانه اسب هدیه می دهند.

** ماناس
«ماناس» همانند رستم، قهرمان اسطوره ای و ملی قرقیزستانی ها است؛ آنها مانند شاهنامه فردوسی این حماسه را به شعر سروده اند که این مساله نشان دهنده تشابه فکری دو ملت است.
حماسه «ماناس» مروارید درخشانی در گنجینه قرقیزها است که داستان‌ جنگ هشت نسل از یک خانواده را برای وحدت اقوام پراکنده و همبستگی ملل و مقابله با تجاوز خارجی به تصویر می‌کشد.
«ماناس» در تاریخ قرقیز‌ها ثبت نشده اما مردم قرقیزستان نسل به نسل به طور شفاهی حفظ کرده‌اند و تا آن اندازه شهرت پیدا کرده که در کشورهای اسپانیا، قزاقستان، کره، و مجارستان نیز شهرهایی با نام «ماناس» وجود دارد.
تاکنون از نظر تعدادی هنوز هیچ حماسه‌ای که به اندازه محتوای «ماناس» باشد، ثبت نشده است.
«ماناس» از نظر تعدادی از حماسه یونانی ایلیاد و ادیسه، بیست برابر، از شاهنامه فردوسی پنج برابر و از مهابهاراتا هندی سه برابر بیشتر است.
گفته می شود «ماناس» حجیم ترین کتاب دنیا با دو میلیون و 400 هزار واژه یعنی 14 برابر حماسه هومر یونانی است.
در زمان به وجود آمدن حماسه «ماناس»، نظرات بسیار زیادی مطرح می‌شود.
اگر مبنای آن را جشن سال 1995 میلادی - که برای گرامیداشت هزار سالگی ماناس برگزار شد - در نظر بگیریم، اکنون حماسه «ماناس»، بیش از یکهزار سال عمر دارد.
حماسه «ماناس» در میراث بخش تمدن یونسکو از طرف قرقیزستان ثبت شده است.
این داستان اولین افسانه بلند ترک‌ها پس از اسلام آوردن و طولانی ترین رمان و داستانی است که در دنیا توسط بشر خلق شده است.
در بین قرقیزها آکین‌هایی که تمامی این افسانه را بلد باشند با نام «ماناسچی» شهرت دارند.

** موسیقی قرقیزستان
قرقیزی ها مانند ایرانی ها، ابزار موسیقی خاص خود مانند «کوموس» komoz و «چوپورچور» به انگلیسی chopo choor

را دارند و موسیقی آنان برآمده از فرهنگ عشایری آنان است.
آنان مانند ایرانی ها موسیقی را به تناسب مراسم مختلف به کار می گیرند؛ ساز کوموس آنان مانند سه تار، یک ساز زهی است.
موسیقی بی کلام مهمترین جایگاه را در هنر قرقیزستان دارد.
مسابقه نواختن موسیقی در تعطیلات جزو فرهنگ قرقیزی ها است. آنها از موسیقی به عنوان ابزار مبارزات نظامی نیز استفاده می کردند. موسیقی آنان تم های مختلفی از طبیعت تا حماسه را در بر می گیرد.
هنر و صنایع دستی نیز در قرقیزستان بر اساس نیازهای روزمره مردم و زندگی عشایری آنان شکل گرفته و برخی از این هنرها و صنایع همسانی فراوانی با هنر و صنایع دستی ایرانی دارد.
گلدوزی، ساخت محصولات چرمی و کنده کاری چوب از جمله صنایع دستی مردم این کشور به شمار می رود.
زنان قرقیزی با مهارت ویژه ای طرح های زیبایی را روی پارچه ها گلدوزی می کنند.

** طبیعتی که طبیعت ایران را به یاد می آورد
قرقیزستان یک کشور کوهستانی است و طبیعتی بکر و زیبا دارد؛ طبیعت آن تا حدی زیبا است که برای آن افسانه ای وجود دارد.
طبق این افسانه، در آغاز خلقت، خدا با توجه به استعدادها و شخصیت او، دره های حاصلخیز، کوه های صخره ای، بیابان های خشک، جنگل ها و دیگر نعمت ها را بین همه مردم توزیع می کرد که ناگهان متوجه فردی (که منظور همان قرقیزستان است) شد که هنگامی که دیگران برای به دست آوردن نعمت ها با هم مبارزه می کردند او پای درختی خوابیده بود.
خدا نیز تصمیم گرفت به او یک منطقه بارور و زیبا از جهان (یعنی قرقیزستان) را به او بدهد تا برای زنده ماندن به کار بیش از حد سختی نیاز نداشته باشد.
درختان سر به فلک کشیده و زیبا همراه مراتع سرسبز و خانه های کوچک با سقف شیروانی در خارج از بیشکک، مناظر جاده چالوس و شمال ایران را به ذهن می آورد و اگر خوش شانس باشی «یورت» هم می بینی.
یورت، چادرهای گنبدی شکلی هستند که با زندگی مردم کوچ نشین قرقیزستان، هماهنگی کاملی داشته و دارد و اکنون نیز بسیاری از صنایع دستی چوبی یا نمد را به شکل یورت می سازند و به عنوان سوغات به گردشگران ارائه می کنند.
البته در شهر بیشکک نیز بافت شهری با خانه های کوتاه قد، کوچه باغ ها و درختان کاج دو طرف خیابان و جوی های کنار کوچه ها، فضای برخی شهرهای ایران را تداعی می کند هرچند که ساختمان ها در بیشکک ظاهری زیباتر دارند.

** کمی از قرقیزستان
قرقیزستان با جمعیت حدود شش میلیون و مساحت 198 هزار و 500 کیلومتر مربع در جنوب قاره آسیا (آسیایی مرکزی)، بین چین و قزاقستان واقع شده است. همسایه های این کشور در شمال قزاقستان، در شرق چین، در جنوب تاجیکستان و در غرب ازبکستان است. قرقیزستان به همراه قزاقستان تنها کشورهای آسیای مرکزی هستند که زبان روسی را در کشورهای خود به عنوان زبان رسمی نگهداشته‌اند.
برخی مردم قرقیزستان از من سئوال می کردند که آیا در ایران فقط فارسی صحبت می کنید و بعد با خوشحالی اضافه می کردند که ما دو زبان رسمی شامل روسی و قرقیزی داریم؛ زبان قرقیزی از شاخه زبان های ترک تبار است.
زبان قرقیزی زبان سنتی مردم است اما در کسب و کار و تجارت زبان آنان روسی است.
قرقیزستان میزبان پناهندگانی از افغانستان و بویژه تاجیکستان نیز هست.
بر اساس آخرین آمارها، 66.3 درصد مردم این کشور قرقیز، 11.2 درصد روس، 14 درصد ازبک، 1.1 درصد دونگان (مسلمانان چینی) و یک درصد اویغورها و بیش از شش درصد از اقوام دیگر هستند.
در طول جنگ جهانی دوم تعدادی از آلمانی ها از سوی استالین به قرقیزستان فرستاده شدند.
شاید از همین رو باشد که برخی واژه ها در این کشور مانند «اشتادت» به معنای شهر از زبان آلمانی نشات گرفته اند.
غیر از اقلیت های قومی از جمله آلمان، کردها، چچن ها، لهستانی ها و یهودیان، اویغورها و دونگان مسلمانان چین نیز در قرقیزستان مستقر هستند.
این ترکیب جمعیتی در کنار روس ها و قرقیزها باعث می شود، قرقیزستان متنوع ترین جمعیت قومی در آسیا را داشته باشد.
72.6 درصد مردم قرقیزستان از قوم قرقیز، 14.4 درصد روس و بقیه از اقوام دیگر هستند.
80 درصد مردم این کشور مسلمان و 17 درصد پیرو کلیسای ارتدکس روس هستند. سه درصد بقیه هم یهودی، کاتولیک و بودایی هستند. اغلب مسلمانان در این کشور سنی مذهب هستند.
قرقیزستان سرزمینی کوهستانی و مرتفع بوده و کوه «تیان شان» مهمترین ارتفاعات این کشور به شمار می رود.
دمای این کشور در منطقه دره فرغانه در ژانویه به کمتر از 30 درجه هم می رسد.

** محیط زیست قرقیزستان
طبیعت بکر قرقیزستان موجب شده تا 15 درصد مساحت کل قرقیزستان جزو مناطق حفاظت شده قرار گیرد، با این وجود تعدادی از جانداران در این کشور از جمله پلنگ برفی و ببر در معرض خطر انقراض هستند.
گیاهان و جانوران در این کشور مانند تاجیکستان است. انواع مختلفی از گل های وحشی در دره ها یافت می شوند.
«یاک» (گونه‌ای گاوسان موبلند)، بز کوهی و پلنگ برفی(گونه ای از گربه سانان) را می توان در کوه های این کشور مشاهده کرد.
قرقیزستان ادعا می کند که بزرگ ترین جنگل های وحشی گردو در جهان را دارد.
هر سال دسته های پرندگان زیادی به این کشور مهاجرت می کنند. در سال 2002 میلادی، حداقل 83 گونه از پستانداران، 168 گونه از پرندگان و بیش از چهار هزار و 500 گونه گیاه در این کشور شناسایی شد.
وجود رودخانه «نارین» و دریاچه «ایسک کول» در قرقیزستان، صید ماهی را در این کشور توسعه داده است.
بیش از پنج درصد قرقیزستان را جنگل و بیشه زار پوشانده است.
قرقیزستان از سال 1991 میلادی که استقلال خود را از شوروی به دست آورد، توسعه توریسم را در اولویت برنامه های خود گذاشته است.
باغ گیاه شناسی، پارک ها و خیابان های سایه اندود با درختان از جاذبه های بیشکک به شمار می روند.
بیشکک پایتخت قرقزیستان را را کوه های سربه فلک کشیده ای محصور کرده اند.
ورزش سوارکاری نیز در قرقیزستان محبوب است. در سال 2002 میلادی بیش از 139 هزار نفر از این کشور دیدن کردند که 63 درصد آنها اروپایی بودند.
از: سادات حسینی خواه

[ ۱۳٩٥/۱/۱۱ ] [ ۱۱:٤۳ ‎ب.ظ ] [ ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

سادات حسینی خواه هستم.این وبلاگ حاوی آخرین اخبار، داستانها،اشعار و مطالب جدید و ترجمه شده خودم از زبانهای آلمانی ، انگلیسی و اسپانیایی است که اغلب برای نخستین بار به زبان فارسی ترجمه شده اند، گاهی نیز در این وبلاگ به یادداشتها و گزارشهایی از مباحث گوناگون پرداخته می شود
موضوعات وب
صفحات دیگر
امکانات وب

  • خوشنویسان | الگوریتم